OBSERVACIÓN DO XOGO, ESTATÍSTICA AVANZADA E SCOUTING EN BALONCESTO

O resumo está organizado nos tres documentos que achegaches. Mantén os conceptos principais dos apuntamentos, explica a terminoloxía e destaca as ideas que convén memorizar para o exame.

TEMA 1. OBSERVACIÓN DO XOGO II

Documento: Observación de Juego II, 3.º nivel de Técnico Deportivo Superior en Baloncesto.

OBSERVACION_DE_JUEGO.pdf

1. Introdución á observación do xogo

A observación do xogo ou scouting é o proceso de recompilar e analizar información sobre un equipo, os seus xogadores, o seu adestrador e as situacións que se producen durante os partidos.

Actualmente é unha parte fundamental da preparación no baloncesto. Permite coñecer tanto o equipo propio como o rival e preparar os adestramentos e as estratexias para competir con vantaxe.

A observación divídese en dous grandes ámbitos:

Observación do equipo propio: permite identificar fortalezas, erros, hábitos individuais e colectivos, compatibilidades entre xogadores e aspectos que hai que mellorar.
Observación do equipo rival: permite coñecer os seus sistemas de ataque e defensa, os seus xogadores máis importantes, as súas tendencias e as posibles situacións que podemos aproveitar.

Tamén se estudan as reaccións ante factores externos, como o marcador, os tempos mortos, o arbitraxe, o público ou os momentos decisivos do encontro.

O obxectivo final non é simplemente acumular datos, senón utilizar a información para tomar mellores decisións deportivas.

2. Puntos clave do scouting

A palabra inglesa scout significa busca ou exploración. Polo tanto, facer scouting significa obter información mediante a observación.

Os apuntamentos establecen tres principios básicos:

Non sabes se non fas: hai que observar e recompilar información sobre o que realmente sucede no xogo.
Non importa só o que fas, senón tamén como o fas: hai que analizar a execución técnica, táctica e actitudinal.
Non importa só como o fas, senón cando o fas: o momento e o contexto dunha acción tamén son determinantes.

Por exemplo, non abonda con saber que un xogador lanza ben de tres puntos. Interesa coñecer desde que zonas lanza, en que situacións recibe, se necesita un bloqueo, canto tempo tarda en executar e se mantén a súa eficacia nos momentos importantes.

2.1. Para que serve o scouting?

Confección do equipo: selección de xogadores, compatibilidade entre eles, adecuación táctica e estudo do rendemento.
Seguimento individual: análise do ataque, da defensa, das condicións físicas e do carácter.
Coñecemento do rival: estudo dos xogadores, do equipo e do adestrador.
Análise do equipo propio: avaliación dos partidos e identificación dos hábitos que se deben adestrar ou corrixir.

2.2. Tipos de scouting

Podemos clasificalo en:

Scouting individual de ataque.
Scouting individual de defensa.
Scouting xeral.
Scouting do equipo rival, tanto en ataque como en defensa.
Scouting do equipo propio, tanto en ataque como en defensa.
Scouting de situacións especiais.

A clasificación pode ser individual ou colectiva, e referirse ao equipo propio ou ao rival.

3. Observación xeral e recompilación de datos

Para preparar un bo informe é necesario combinar diferentes fontes de información.

3.1. Medios de comunicación e outras fontes

Prensa: pode proporcionar estatísticas, resultados e información sobre os equipos, mesmo cando non se dispón de bases de datos completas.
Internet: permite consultar información de equipos e competicións de diferentes países.
Programas informáticos: axudan a organizar datos e analizar situacións do xogo.
Retransmisións televisivas: permiten estudar partidos nacionais e internacionais.
Relacións con outros adestradores: achegan experiencias, solucións tácticas e información sobre rivais.
Observación directa do partido: permite percibir comportamentos e reaccións que non sempre aparecen nas estatísticas nin no vídeo.
Vídeo: é unha das ferramentas fundamentais porque permite repetir as xogadas, revisar detalles e preparar montaxes específicas.

3.2. Importancia do vídeo

O vídeo permite:

Revisar unha acción tantas veces como sexa necesario.
Analizar os movementos dun xogador concreto.
Identificar sistemas tácticos e as súas variantes.
Comparar a información visual coas estatísticas.
Preparar montaxes curtas para os xogadores.
Deseñar estratexias de ataque e defensa a partir das tendencias detectadas no rival.

Por exemplo, se un equipo utiliza habitualmente un bloqueo directo central, podemos estudar como o defende e preparar unha resposta para dificultar a súa execución.

3.3. Vantaxes e limitacións da observación directa

A observación en directo permite analizar:

A reacción ante parciais favorables e desfavorables.
A resposta do equipo ante cambios defensivos.
A forma en que os xogadores executan as rotacións.
A actitude fronte ao arbitraxe.
Os xogadores que asumen os lanzamentos decisivos.
O compañeirismo, o cansazo e o comportamento ante as faltas persoais.
As reaccións do adestrador, do banco e do público.

A principal limitación é que non podemos repetir a situación inmediatamente. Ademais, rexistrar todos os movementos en tempo real é difícil e pode provocar erros de interpretación.

Por iso, o observador debe practicar e aprender a distinguir os detalles realmente importantes.

4. Observación e análise individual dos xogadores

O estudo individual debe considerar varias dimensións.

Dimensión	Que se analiza
Física	Altura, forza, velocidade, explosividade, salto e capacidade física aplicada ao xogo.
Ataque	Recursos técnicos e tácticos con balón e sen balón.
Defensa	Capacidade para defender o xogador con balón e sen balón.
Contraataque	Participación, velocidade, ocupación de espazos e decisións técnico-tácticas.
Actitude e carácter	Liderado, mentalidade, disciplina, comunicación e comportamento en momentos importantes.

4.1. Scouting individual de ataque

Hai que estudar:

Estatísticas e porcentaxes de acerto.
Zonas de tiro e áreas de influencia.
Recursos técnicos e tácticos.
Movementos máis utilizados e momento no que aparecen.
Forma de finalizar as accións.
Rendibilidade de cada situación.
Capacidade para aparecer nos momentos importantes.
Uso do físico para gañar posicións.
Participación no rebote ofensivo.
Comportamento cando o equipo o busca para finalizar.

A idea clave é coñecer que fai o xogador, como o fai, cando o fai e con que eficacia.

4.2. Scouting individual de defensa

Hai que observar:

Cantas canastras recibe e desde que situacións.
A súa vontade e disciplina defensiva.
Uso dos pés e do corpo.
Defensa con balón e sen balón.
Resposta ante diferentes situacións tácticas.
Variedade de recursos defensivos.
Momento e forma en que realiza as axudas.
Balance defensivo.
Bloqueo do rebote.
Actitude defensiva e número de faltas.

Non chega con saber se un xogador é bo defensor: tamén interesa coñecer os seus puntos débiles e as situacións nas que sofre máis.

4.3. Análise segundo o posto específico

Base

Man dominante, bote e dirección do xogo.
Capacidade de pase e creación.
Eficacia no tiro de dous e tres puntos.
Penetracións e finalizacións.
Recepción do primeiro pase de contraataque.
Capacidade para subir o balón ou soltar o pase rapidamente.
Liderado, comunicación e toma de decisións.

Escolta

Especialización no tiro.
Zonas e situacións nas que recibe para lanzar.
Capacidade de penetración.
Pase e asistencias.
Participación no contraataque e no rebote ofensivo.
Defensa e comunicación.

Alero

Tiro exterior e penetración.
Xogo en zonas interiores.
Capacidade de pase.
Participación no contraataque.
Rebote ofensivo.
Características físicas e defensa.

Ala-pívot

Movementos preto e lonxe da canastra.
Xogo no poste alto, medio e baixo.
Capacidade para saír ao exterior e pasar.
Participación na transición e no contraataque.
Rebote ofensivo, intimidación e axudas defensivas.

Pívot

Movementos interiores e exteriores.
Capacidade física e uso da forza.
Pase e asistencia.
Participación na transición.
Rebote ofensivo e defensivo.
Intimidación e defensa da canastra.

En todos os postos tamén se valoran as situacións de dous contra dous e tres contra tres, as axudas defensivas, as faltas, a comunicación co adestrador e o comportamento nos momentos decisivos.

5. Scouting do equipo rival

O estudo do rival debe comezar por unha visión xeral e avanzar despois cara aos detalles.

5.1. Scouting xeral

Cómpre coñecer:

Como comeza o partido e como reacciona despois dos tempos mortos.
Como cambia a súa intensidade cando gaña ou perde.
Se o seu xogo é colectivo ou individual.
Se o adestrador adapta o sistema aos xogadores ou os xogadores deben adaptarse ao sistema.
Se cambia a súa forma de xogar segundo o rival.
Como reacciona ante os cambios, as técnicas e os malos resultados.
Como se comportan os suplentes e o público.
Como actuou contra equipos que xogan de maneira parecida ao noso.

5.2. Uso das estatísticas

As estatísticas deben complementar a observación. Interesa analizar:

Resultados recentes e acumulados.
Rendibilidade das diferentes situacións.
Porcentaxes de tiro.
Zonas de finalización.
Minutos de titulares e suplentes.
Resultados despois dos tempos mortos e dos descansos.
Rendemento individual e colectivo.

5.3. Análise do ataque rival

O estudo ofensivo debe responder ás seguintes preguntas:

Cantos xogadores utiliza e como distribúe os roles?
Cando realiza as rotacións?
Como utiliza os tempos mortos?
Como chega ao ataque: contraataque, transición ou ataque posicional?
Que sistemas utiliza e cal é a secuencia de movementos?
Canto tempo transcorre desde o inicio do sistema ata a finalización?
Que xogador finaliza e desde que zona?
Que solucións utiliza nas últimas posesións ou nos finais de partido?
Como responde ante presións a toda a pista, defensas zonais, mixtas ou cambios defensivos?

Tamén se estudan as solucións dos xogadores, os movementos máis habituais e a súa rendibilidade.

5.4. Análise da defensa rival

Hai que identificar:

As defensas que utiliza con maior frecuencia.
Os conceptos defensivos e os axustes.
A intensidade defensiva segundo o marcador.
Se mantén unha filosofía estable ou cambia facilmente.
Os hábitos defensivos e os roles de cada xogador.
O balance defensivo e a defensa da subida do balón.
A defensa nos primeiros e últimos segundos das posesións.
As axudas e os dous contra un.
A defensa do un contra un.
A defensa dos bloqueos directos, indirectos e entre interiores.
O peche do rebote defensivo.

Ademais, hai que coñecer como responde ante as accións que utiliza o noso equipo, especialmente os bloqueos e as penetracións.

5.5. Scouting de situacións especiais

Inclúe:

Árbitros: o seu papel e as posibles incidencias relevantes.
Adestrador: substitucións, tempos mortos e comunicación cos xogadores.
Xogadores especiais: xogadores determinantes ou con características particulares.
Bandas e fondos: que xogadas utiliza o rival, a quen busca e que vantaxes pretende conseguir.
Salto entre dous.
Últimos segundos: quen asume o lanzamento, que xogadas utiliza e que respostas defensivas poden funcionar.
Tiros libres decisivos: identificación dos mellores e peores lanzadores.
Ambiente: influencia do público e do contexto do encontro.

6. Scouting do equipo propio

O noso equipo tamén debe analizarse tanto individual como colectivamente, en ataque e en defensa.

O informe posterior ao partido debe identificar:

Que fixemos ben e mal.
Que factores contribuíron á vitoria ou á derrota.
Que sistemas tiveron maior produtividade.
Que axustes defensivos debemos realizar.
Que situacións desfavorables debemos evitar.
Que situacións positivas convén repetir.
Que aspectos tácticos concretos debemos mellorar.

Os vídeos dos erros deben relacionar cada acción coa súa consecuencia. Por exemplo, unha perda de balón pode provocar puntos de contraataque do rival, e un rebote defensivo perdido pode permitir unha nova oportunidade de anotación.

Estes vídeos poden empregarse tanto para corrixir erros como para reforzar comportamentos positivos. A súa finalidade é mellorar, non simplemente criticar.

7. Observación mediante documentos audiovisuais

7.1. Selección dos partidos

Os apuntamentos recomendan analizar, como mínimo, os últimos tres ou catro partidos e prestar atención aos encontros contra rivais similares, partidos igualados e partidos recentes.

As estatísticas poden estudarse desde diferentes perspectivas:

Último partido.
Todas as xornadas acumuladas.
Últimas catro xornadas.
Partidos como local e como visitante.
Datos absolutos.
Datos por minuto.
Porcentaxes.
Rendemento de exteriores e interiores.
Rendemento de titulares e suplentes.
Rendemento por períodos de xogo.

7.2. Como analizar un vídeo

Primeiro visionado: o obxectivo principal é coñecer o estilo xeral do equipo e identificar partes dos seus sistemas.

Visionados posteriores: detéñense as imaxes para analizar os detalles individuais e colectivos, tanto en ataque como en defensa.

O procedemento recomendado é:

Separar os ataques do equipo.
Identificar os ataques que terminan en canastra.
Agrupar as canastras por similitude.
Clasificar os ataques segundo as secuencias e os movementos utilizados.
Separar as situacións especiais e as últimas posesións.
Identificar os sistemas máis repetidos e eficaces.
Estudar as variantes para defender zonas e as xogadas de banda ou fondo.

7.3. Normas para rexistrar a información

Colocar o contador do vídeo a cero.
Anotar o minuto e o segundo de cada acción interesante.
Non tentar analizar todo á vez.
Ver a gravación varias veces, asignando un obxectivo a cada visionado.
Manter sempre a mesma orde de rexistro.
Identificar a posición inicial e a estrutura táctica.
Anotar a solución habitual, o xogador buscado e a forma de finalizar.
Priorizar a información relevante e ben recollida fronte a unha cantidade excesiva de datos.

Exemplos de estruturas tácticas citadas nos apuntamentos son triple poste, flex, carretón, zipper e bloqueo directo.

8. Montaxes de vídeo e informes escritos

A información obtida debe chegar aos xogadores dun xeito claro e útil.

8.1. Como preparar unha montaxe

Planificación: definir que se quere ensinar.
Organización: nomear e clasificar os clips.
Uniformidade: evitar problemas derivados de formatos diferentes.
Selección: escoller imaxes claras e relevantes.
Orde e duración: colocar as accións de maneira comprensible.
Cortes: eliminar as partes innecesarias.
Son: utilizalo cando contribúa á comprensión.
Efectos: aplicalos con moderación.
Textos e gráficos: asegurar que sexan lexibles.
Revisión final: ver o vídeo completo e comprobar se hai que modificalo.
Exportación: escoller o formato adecuado.

8.2. Como deben ser os vídeos para os xogadores?

O documento recomenda vídeos curtos, preferiblemente de non máis de cinco ou seis minutos, con información breve e concisa. Tamén cita a recomendación de Jenaro Díaz de non superar o minuto e medio.

Deben incluír os aspectos máis importantes do xogo colectivo e individual, evitando repetir excesivamente unha mesma acción.

8.3. Estrutura dun informe escrito

Un informe pode organizarse así:

Plantilla: nomes, postos e dorsais.
Estatísticas: datos colectivos e individuais, acumulados e separados entre local e visitante.
Defensa do equipo: normas xerais e respostas ante situacións concretas.
Ataque: contraataque, transición, ataque posicional, bandas e fondos.
Análise individual: estatísticas recentes e acumuladas, virtudes e defectos en ataque e defensa.
Obxectivos do partido: obxectivos colectivos e individuais.

Idea clave do tema 1: o scouting debe seguir unha secuencia lóxica: observar, rexistrar, analizar, extraer conclusións e preparar decisións para o adestramento e a competición.

TEMA 2. ANÁLISE DE DATOS E ESTATÍSTICA AVANZADA APLICADA AO BALONCESTO

Documento: Análisis de datos aplicado al baloncesto, Lluis Riera.

Presentación ESTADISTICA AVANZADA (Lluis Riera).pdf

Este tema explica como utilizar as estatísticas para comprender o rendemento dun equipo, comparar partidos e identificar os factores que inflúen nas vitorias.

1. A información como elemento esencial

A análise do baloncesto baséase na recollida e interpretación de información. O documento distingue dous tipos:

Tipo de información	Vantaxes	Limitacións
Subxectiva	Necesita poucos recursos e permite abarcar todo o xogo.	Pode ser simplificada, inconsistente e estar nesgada.
Obxectiva	Permite comparar, traballar con moitos datos e reducir a subxectividade.	Require definir que se mide e dispoñer de recursos para recompilar os datos.

Unha métrica é un concepto do xogo que se pode medir.

Por exemplo, podemos medir os puntos anotados, as perdas de balón, a porcentaxe de rebotes ofensivos ou os puntos conseguidos por posesión.

1.1. Proceso de xestión da información

O proceso de análise pode entenderse como unha secuencia:

Observar o xogo.
Recoller información sobre o que sucede.
Analizar e sintetizar os datos.
Orientar a interpretación cara a un obxectivo.
Formular hipóteses de traballo.
Decidir que se debe facer.
Executar as decisións no adestramento ou no partido.
Comprobar os resultados e revisar as hipóteses.

A análise debe comezar cunha pregunta concreta. Por exemplo: «Por que concedemos tantas canastras despois das perdas de balón?».

A partir desa pregunta recóllense os datos necesarios e determínase que cambios tácticos ou hábitos poden mellorar o rendemento.

1.2. Que podemos avaliar?

A análise pode centrarse en:

O equipo no seu conxunto.
Cada xogador individualmente.
Un xogador nunha faceta específica, como o ataque ou a defensa.
Un momento concreto.
Unha actuación determinada.
Unha característica particular.
Un concepto táctico, un sistema ou un tipo de lanzamento.

1.3. Obxectivos da analítica

Segundo os apuntamentos, a analítica serve para:

Detectar fortalezas e debilidades.
Identificar comportamentos anómalos, tanto positivos como negativos.
Analizar a evolución e as tendencias.
Conseguir información que proporcione unha vantaxe competitiva.

Pode aplicarse á liga, ao equipo propio, aos rivais, aos xogadores, aos partidos, aos conceptos tácticos, aos sistemas e aos lanzamentos.

1.4. Limitacións da análise estatística

Este é un dos puntos máis importantes para comprender o tema.

A análise de datos é unha ferramenta máis para tomar decisións, pero non é a ferramenta definitiva. O coñecemento do adestrador e a experiencia práctica continúan sendo fundamentais.

O baloncesto é un deporte complexo e variable. Por iso, é difícil extraer conclusións absolutas a partir dun único dato ou partido.

O importante non é ter moitos números, senón saber interpretalos e convertelos en estratexias aplicables ao xogo.

Ademais, as conclusións deben presentarse de maneira diferente segundo quen as vaia utilizar: o corpo técnico pode necesitar unha análise detallada, mentres que os xogadores precisan información clara e directamente aplicable.

Para memorizar: a analítica debe estar ao servizo do coñecemento do xogo e da toma de decisións.

2. A boxscore tradicional

A boxscore é o rexistro estatístico dun partido. Recolle datos como puntos, rebotes, asistencias, roubos, perdas e lanzamentos.

Nos apuntamentos aparece a seguinte fórmula de valoración, abreviada como VAL:

Onde:

PTS: puntos anotados.
OR: rebotes ofensivos.
DR: rebotes defensivos.
AS: asistencias.
ST: roubos de balón.
FD: faltas recibidas.
BLK: tapóns.
FGm: lanzamentos de campo fallados.
FTm: tiros libres fallados.
TO: perdas de balón.
FC: faltas cometidas.

A valoración combina accións positivas e negativas nun único indicador.

Non obstante, hai que ter en conta que unha valoración global non explica por si soa todo o rendemento dun xogador. Para comprender o seu impacto é necesario analizar tamén o contexto e a función que desempeña no equipo.

3. Como identificar o mellor ataque e a mellor defensa?

Tradicionalmente, tendíase a considerar:

Que o equipo que máis puntos anota ten o mellor ataque.
Que o equipo que menos puntos recibe ten a mellor defensa.

O problema é que esta comparación non ten en conta o ritmo dos partidos.

Un equipo pode anotar máis puntos simplemente porque disputa máis posesións. Do mesmo xeito, un equipo pode recibir moitos puntos porque os partidos que xoga teñen un ritmo elevado.

Por iso, é necesario utilizar métricas que relacionen os puntos coas posesións.

4. Ritmo do partido e posesións

4.1. Que é unha posesión?

Unha posesión comeza cando un equipo obtén o control do balón e remata cando o equipo rival obtén o control.

A partir da boxscore pódese estimar o número de posesións.

4.2. Que é o ritmo de partido?

O ritmo de partido é o número de posesións que se producen en 40 minutos, asumindo que ambos os equipos teñen aproximadamente o mesmo número de posesións.

Nun partido de 40 minutos, se un equipo disputa aproximadamente 80 posesións, o ritmo é de 80 posesións por partido.

Nunha competición con partidos de diferente duración, a fórmula debe axustarse á duración correspondente.

4.3. Por que é importante o ritmo?

Permite distinguir entre o número total de puntos e a eficiencia coa que se conseguen.

Dous equipos poden anotar 80 puntos, pero se un necesita 70 posesións e o outro 85, o primeiro foi máis eficiente ofensivamente.

5. Eficiencia ofensiva e defensiva: OER e DER

Estas dúas métricas son fundamentais e convén memorizar as súas fórmulas.

5.1. OER: Offensive Efficiency Rating

Mide cantos puntos anota un equipo por posesión.

Exemplo: un equipo anota 90 puntos en 80 posesións.

Isto significa que anota 1,125 puntos por posesión.

Canto maior sexa o OER, mellor será a eficiencia ofensiva, sempre que a comparación se realice en condicións adecuadas.

5.2. DER: Defensive Efficiency Rating

Mide cantos puntos recibe un equipo por posesión defensiva.

Exemplo: un equipo recibe 80 puntos en 80 posesións do rival.

O equipo recibe un punto por posesión.

Canto menor sexa o DER, mellor será a eficiencia defensiva.

5.3. Relación entre OER e DER

O OER ofensivo do noso equipo corresponde ao DER defensivo do rival cando se considera esa mesma mostra de posesións, e viceversa.

O obxectivo é:

Maximizar o noso OER.
Minimizar o noso DER.

A principal vantaxe destas métricas é que permiten comparar partidos con ritmos diferentes. Deste xeito, a análise non depende unicamente do marcador final.

6. Os catro factores da vitoria

A presentación identifica catro factores que explican unha parte importante das diferenzas entre gañar e perder.

Na tempada 2018-2019 da ACB, os apuntamentos atribúenlles os seguintes pesos:

Peso dos catro factores

1. Tiro de campo

39,3%

2. Rebote

24,6%

3. Perdas de balón

9,6%

4. Tiro libre

26,5%

Fonte: presentación de Lluis Riera. Os catro factores explican o 92 % da variabilidade das vitorias segundo os datos expostos. Os valores están vinculados a esa mostra histórica, non a unha regra universal.

6.1. Primeiro factor: tiro de campo

O primeiro factor é a eficacia no lanzamento de campo.

A porcentaxe tradicional de lanzamento non distingue entre o valor dun tiro de dous puntos e o dun triple. Por iso, a presentación utiliza a porcentaxe efectiva de tiro (eFG%), que pondera os triples porque valen un punto adicional.

A fórmula é:

Onde:

FGM: lanzamentos de campo anotados.
3PM: triples anotados.
FGA: lanzamentos de campo intentados.

Exemplo: un xogador anota 4 canastras de dous puntos e 3 triples en 10 intentos totais.

Este exemplo é ilustrativo da fórmula: o valor adicional dos triples reflíctese no cálculo.

A eFG% pode utilizarse tanto para xogadores individuais como para equipos.

6.2. Segundo factor: rebote

O rebote permite valorar a capacidade dun equipo para recuperar os lanzamentos fallados.

Hai dous indicadores principais:

Porcentaxe de rebote ofensivo (OR%)

Mide a proporción de lanzamentos propios fallados que o equipo consegue recuperar mediante un rebote ofensivo.

Porcentaxe de rebote defensivo (DR%)

Mide a proporción de oportunidades de rebote defensivo nas que o equipo consegue recuperar o balón.

A presentación destaca que estas porcentaxes permiten avaliar o rebote independentemente do ritmo e do acerto nos lanzamentos.

Un equipo con bo rebote ofensivo pode conseguir novas posesións tras fallar, mentres que un bo rebote defensivo limita as segundas oportunidades do rival.

6.3. Terceiro factor: perdas de balón

As perdas representan posesións que terminan sen unha oportunidade normal de finalizar o ataque mediante un lanzamento.

A porcentaxe de perdas (TO%) relaciónaas coas oportunidades ofensivas:

O obxectivo é reducir as perdas innecesarias, xa que diminúen as oportunidades de anotar.

Cómpre lembrar que o número absoluto de perdas non sempre é suficiente para comparar equipos: un equipo que xoga máis posesións pode acumular máis perdas simplemente porque ataca máis veces.

6.4. Cuarto factor: tiro libre

O indicador presentado é a relación entre tiros libres intentados e lanzamentos de campo intentados (FT/FGA).

Este indicador combina información sobre a frecuencia coa que un equipo consegue ir á liña de tiros libres en relación cos seus lanzamentos de campo.

Debe distinguirse da porcentaxe de acerto nos tiros libres: un xogador pode lanzar con gran precisión, pero ir poucas veces á liña; outro pode conseguir moitos tiros libres aínda que o seu acerto sexa menor.

Por iso, a relación FT/FGA non representa unicamente a precisión no lanzamento.

6.5. Importancia conxunta dos catro factores

Segundo os datos históricos da presentación:

Tiro de campo: 39,3 %.
Rebote: 24,6 %.
Perdas: 9,6 %.
Tiro libre: 26,5 %.

En conxunto, estes catro factores explican o 92 % da variabilidade das vitorias na mostra analizada da ACB 2018-2019.

A idea fundamental é que a vitoria non depende exclusivamente de anotar moito: tamén depende da eficacia por posesión, da recuperación de balóns e da capacidade para conseguir e aproveitar os tiros libres.

FÓRMULAS E CONCEPTOS PARA MEMORIZAR

Esta é a folla de repaso máis importante para unha proba teórica.

Concepto	Definición ou fórmula	Interpretación
Posesión	Comeza ao obter o control do balón e remata cando o obtén o rival.	Unidade básica para medir o rendemento.
Ritmo	Posesións por 40 minutos.	Cantidade de posesións disputadas.
OER	Puntos anotados ÷ posesións propias.	Canto maior, mellor ataque.
DER	Puntos recibidos ÷ posesións rivais.	Canto menor, mellor defensa.
eFG%	\((FGM+0,5\times3PM)/FGA\times100\)	Eficacia de tiro ponderando o valor adicional do triple.
OR%	Rebotes ofensivos ÷ oportunidades de rebote ofensivo × 100.	Capacidade para recuperar os propios lanzamentos fallados.
DR%	Rebotes defensivos ÷ oportunidades de rebote defensivo × 100.	Capacidade para recuperar os lanzamentos fallados polo rival.
TO%	Perdas ÷ posesións ou ataques × 100, segundo a definición empregada.	Frecuencia coa que se perden posesións.
FT/FGA	Tiros libres intentados ÷ lanzamentos de campo intentados × 100.	Frecuencia de tiros libres respecto aos intentos de campo.

Precaución coas fórmulas: nos porcentaxes de rebote, a clave é o denominador, que representa as oportunidades de rebote correspondentes. Ademais, ao comparar estatísticas entre fontes hai que comprobar como define cada unha as posesións, os ataques e as oportunidades de rebote.

lunes, 12 de octubre de 2026

ESTADÍSTICAS EN BALONCESTO